Doğal afetlerin artması, kuraklıklar, türlerin yok olması ve buzullara erimesiyle birlikte iklim değişikliği, günümüzün en büyük sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Paris Anlaşması’nın, küresel ısınmayı sanayi devrimi öncesine kıyasla iki derecenin oldukça altında tutma yönündeki iddialı hedefi, sera gazı emisyonlarının, özellikle de karbondioksit (CO2) emisyonlarının önemli ölçüde azaltılmasını gerektirmektedir.

Küresel ısınmanın nedenleri: Sera gazları ve ormanların yok edilmesi

Sadece 1990 ile 2017 yılları arasında, tüm uzun ömürlü sera gazlarının ısınma etkisi %41 oranında artmıştır ve bu artışın %82'si karbondioksite atfedilebilir. Sera gazları, yeryüzü, bulutlar ve atmosferin kendisi tarafından yayılan uzun dalga radyasyonu (ısı radyasyonu) emer. Normalde bu radyasyon uzaya geri yayılır. Ancak sera gazları ısıyı hem uzaya hem de Dünya yüzeyine yayar, böylece alt atmosfer ek olarak ısınır. Doğal sera etkisi ile insan kaynaklı sera etkisi arasında ayrım yapılır. En büyük ısınma, insan kaynaklı, artmış ve atmosferde uzun süre kalan karbondioksit konsantrasyonundan kaynaklanmaktadır; bunu metan ve azot oksit izlemektedir. Bu zararlı gazlar esas olarak enerji sektöründen (örn. kömür santralleri), ulaşımdan, ticaret/sanayiden, tarımdan ve atık/atık sudan kaynaklanmaktadır.

1990 ile 2015 yılları arasında, ağaç kesimi ve tarım arazisine dönüştürülme nedeniyle 239 milyon hektar doğal orman (Almanya’nın orman alanının 21 katı) yok edildi ve 185 milyon hektar orman daha bozuldu – özellikle tropik bölgelerde. Ormanların kesilmesi nedeniyle atmosfere hâlâ büyük miktarda sera gazı salınmaktadır. Tropikal yağmur ormanlarındaki orman alanı, yangınla tarla açma yoluyla (bununla orman kesilip yakılarak toprak tarımsal olarak kullanılabilir hale getirilir) azaltılırsa, küresel ısınma hızlanır; çünkü yanma sırasında biyokütlede depolanan karbon, karbondioksit (CO₂) olarak atmosfere tekrar salınır. Ormanların kesilmesi sırasında genellikle toprak florası da tahrip olur. Kesimden sonra bu topraklar kurur ve bu da topraklardan büyük miktarlarda karbondioksit ve çok daha güçlü bir sera gazı olan metanın salınmasına neden olur.

Ormanlar iklim kurtarıcısı mı?

İklim değişikliğine zararlı gazların emisyonunun azaltılması şimdiye kadar başarılı olamadığı için, ormanlar şu anda iklim kurtarıcısı olarak insanların odak noktasında yer almaktadır. Ormanlar kara yüzeyinin %31'ini kaplar, ancak karasal karbonun neredeyse yarısını depolar. Bu, fotosentez yoluyla gerçekleşir. Bitkiler, özellikle ağaçlar, havadan iklime zararlı "CO₂ atıklarını" alır ve karbonu biyokütlelerinde depolar. Bu nedenle, ormanların kullanım şekli küresel ısınmayla mücadelede önemli bir faktördür. Sanayileşmiş ülkelerde hedef, iklim koruma açısından optimize edilmiş bir ormancılık sistemi kurmaktır. Bununla kastedilen, "iklim dostu" bir hammadde olan ahşabın kullanımını, ormanlarda karbon depolamayla mantıklı bir şekilde birleştirmektir.

Küresel orman tahribatına karşı koymak için her birey ne yapabilir?

• Tüketimimiz, beslenme alışkanlıklarımız, kağıt ve odun kullanımımızın dünya çapındaki ormanlar üzerinde etkisi olduğunu unutmayın.
• Binalar inşa ederken sadece sorumlu ormancılıkla elde edilen ahşap kullanın. Bu şekilde, plastik, beton veya çimento gibi diğer malzemeler kullanıldığında ortaya çıkan emisyonlardan çok daha az emisyon oluşur.
• Sadece sürdürülebilir ormancılıktan elde edilen yüksek kaliteli, uzun ömürlü ahşap ürünleri satın alın ve tropikal ahşap kullanmayın.
• Ahşabı daha verimli kullanın ve ardından geri dönüştürün.
• Odunla ısınırken, çevreye daha az ince toz salan modern ve verimli sobalar kullanın.
• Ormanların yok edilmesi ve bozulmasının durdurulması için çaba gösterin.
• Ağaç dikin ve orman koruma alanlarının korunmasını destekleyin.
• Kağıdı tasarruflu kullanın ve geri dönüştürülmüş kağıt satın alın.