pisma : książki : kultura – zbiory biblioteczne
Wystawa od 4 listopada 2026 r. do 5 lutego 2027 r. w Naukowej Bibliotece Miejskiej
Średniowieczne i nowożytne rękopisy, listy i pamiętniki znanych osób, gry, arkusze z ilustracjami, nuty i oczywiście książki we wszystkich formatach – każdy, kto zajmuje się zbiorami bibliotecznymi, natrafia na najróżniejsze, a czasem zadziwiające skarby dziedzictwa kulturowego. Postępowanie z nimi ma wiele aspektów, które zostały omówione w wystawie objazdowej „schrift : buch : kultur” (pisma : książki : kultura), opracowanej przez grupę roboczą ds. zbiorów historycznych w bibliotekach Nadrenii Północnej-Westfalii i Nadrenii-Palatynatu: Jak poszerzamy i pielęgnujemy nasze zbiory? Co musimy zrobić, aby zachować je również dla przyszłych pokoleń? W jaki sposób udostępniamy nasze zbiory? I jaką rolę odgrywa stara książka w dobie czytania elektronicznego i sztucznej inteligencji? Zbiory Biblioteki Miejskiej w Moguncji, stanowiące dziedzictwo historyczne, obejmują ponad 60 000 druków z XVI–XVIII wieku oraz około 1 300 średniowiecznych rękopisów. Jednak nie tylko obszerne stare zbiory sprawiają, że kolekcja ta jest tak cenna i wyjątkowa. Na zlecenie kraju związkowego Nadrenii-Palatynatu biblioteka gromadzi całą literaturę dotyczącą Moguncji i regionu Rheinhessen, stanowiąc tym samym od ponad 200 lat pamięć kulturową miasta i regionu. Do dziedzictwa kulturowego należą ponadto liczne zbiory specjalne, które stanowią prawdziwe skarby, takie jak np. archiwum Petera Corneliusa, kolekcja książek ornitologicznych Jacoba Moyata z Moguncji, biblioteka teatralna oraz zbiór Jos. Scholza z książkami dla dzieci, grami i arkuszy z obrazkami. Zbiory regionalne, zabytkowe i specjalne, współgrając ze sobą, opowiadają różnorodne historie regionalnej przestrzeni kulturowej i nadają bibliotece jej niepowtarzalny charakter. Należy zachować tę spójność.
Biblioteka Miejska w Moguncji zabiera odwiedzających w podróż odkrywczą po swoich zbiorach, z których – jako uzupełnienie wystawy objazdowej – prezentuje wybrane eksponaty. Jednym z takich przykładów jest rękopis „Instructio ad cantum choralem” (Hs IV 157), który biblioteka posiada dopiero od nieco ponad roku. Zbiór rękopisów jest bowiem uzupełniany o nowe pozycje jedynie w rzadkich, wyjątkowych przypadkach. Hs IV 157 jest jednak rękopisem chorałowym o znaczeniu regionalnym, dlatego też został włączony do zbiorów w ramach darowizny od Fundacji Muzycznej Baur i udostępniony badaczom.
W jaki sposób ta szkoła chorału pozwala wyciągnąć wnioski dotyczące praktyki i nauczania chorału gregoriańskiego w XVIII wieku – temu właśnie poświęcony jest wykład dr. Krystiana Skoczowskiego. Opierając się na rękopisie i innych regionalnych źródłach chorałowych z tej epoki, nakreśli on muzyczną i liturgiczną koncepcję tej sztuki w epoce oświecenia i baroku.
Krystian Skoczowski jest muzykiem kościelnym i muzykologiem. Pełni funkcję kantora w kościele parafialnym św. Elżbiety w Hanau. Jego artystyczne i naukowe zainteresowania skupiają się na badaniu i pielęgnowaniu tradycji organowej w jego rodzinnej Hesji oraz na historii interpretacji chorału gregoriańskiego. Ponadto jest członkiem Consociatio
Internationalis Musicae Sacrae (CIMS, Rzym), redaktorem jej publikacji, a obecnie pełni funkcję sekretarza generalnego tej organizacji.
Wernisaż wystawy w środę, 4 listopada, o godz. 18.30
Powitanie
: dr Stephan Fliedner
, dyrektor bibliotek miasta Moguncji
Wprowadzenie
: Silja Geisler
, kierowniczka działu zbiorów specjalnych i konserwacji zbiorów
Wykład
„Cantus choralis: durus – mollis, simpliciter – figuralis”
– uwagi dotyczące postrzegania, praktyki wykonawczej i upowszechniania chorału gregoriańskiego w epoce baroku
– dr Krystian Skoczowski
Katalog wystawy
W związku z wystawą objazdową ukazał się bogato ilustrowany katalog:
„schrift : buch : kultur. Zbiory w bibliotekach” / Grupa robocza ds. zbiorów historycznych w bibliotekach Nadrenii Północnej-Westfalii i Nadrenii-Palatynatu (Münster 2025), 124 strony z licznymi ilustracjami.
ISBN 978-3-00-081880-6, cena: 24 euro
Sygnatura w bibliotece miejskiej: -FoBi- Fa 97
Godziny otwarcia wystawy
Poniedziałek 10:00–18:00
Wtorek 10:00–17:00
Środa 10:00–18:00
Czwartek 10:00–13:00
Piątek 10:00–13:00
Wstęp wolny
Oprowadzanie po wystawie
W środę, 18 listopada o godz. 17:00 Silja Geisler oprowadzi zainteresowanych po wystawie, wyjaśni jej koncepcję i zaprezentuje wyjątkowe eksponaty.
Zgłoszenia prosimy kierować na adres: stb.direktionstadt.mainzde
Do wirtualnej wystawy
Skontaktuj się z nami
Adres
Pani Silja Geisler
Kierownik działu (zbiory specjalne, autografy, spadki i konserwacja)
Sachgebiet Bereich Medienbearbeitung, Bestandserhaltung und Digitalisierung
Wissenschaftliche Stadtbibliothek
Pokój609
Rheinallee 3 B
55116 Mainz
Adres pocztowy
55028 Mainz



