Działania związane z planowaniem i przygotowaniami obejmują m.in. zapewnienie niezbędnych jednostek ochrony ludności, wsparcie w zakresie pozyskiwania pojazdów i materiałów, a także szkoleń i ćwiczeń. Istotnym obszarem zadań jest opracowywanie i aktualizowanie planów działania oraz planów awaryjnych na wypadek potencjalnych zagrożeń, ponieważ tylko dzięki dalekowzrocznemu planowaniu z wyprzedzeniem można zapewnić szybką i skuteczną pomoc w sytuacji kryzysowej. Obejmuje to również współpracę ponadlokalną z sąsiednimi gminami i Bundeswehrą na wypadek, gdyby siły operacyjne ze stolicy kraju związkowego, Moguncji, nie wystarczyły do likwidacji szkód lub udzielenia niezbędnej pomocy.

Utrzymanie sieci syren ostrzegających ludność oraz informowanie o środkach samoobrony to kolejne istotne zadania. Dotyczy to również kwestii bezpieczeństwa imprez. Wydział opracowuje lub weryfikuje wszystkie koncepcje bezpieczeństwa, które należy zapewnić podczas większych imprez w Moguncji, a ponadto indywidualnie określa liczbę personelu medycznego i ratowniczego dla każdej imprezy.

Kilka innych zadań w ramach przepisów dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa, np. środki zapobiegawcze dotyczące awaryjnego zaopatrzenia w wodę pitną lub zapewnienie wyżywienia i łączności, dopełnia szeroki zakres zadań Wydziału Ochrony Ludności.