Zaświadczenie o samodzielności lokalu potwierdza, że mieszkania lub inne pomieszczenia w rozumieniu ustawy o własności lokali są samodzielnymi lokalami. Jest ono wymagane, obok planu podziału, do wpisania udziałów własnościowych do księgi wieczystej.
Jeżeli własność lokalu ma zostać ustanowiona poprzez umowne przyznanie własności wyodrębnionej (§ 3 ustawy o własności lokali – WEG) lub poprzez podział (§ 8 WEG), do wymaganych dokumentów należy załączyć zaświadczenie potwierdzające spełnienie warunków określonych w § 3 ust. 3. Zaświadczenie to nosi nazwę „zaświadczenia o samodzielności” i jest wydawane, jeżeli mieszkania lub inne pomieszczenia są samodzielne, a miejsca postojowe oraz części działki położone poza budynkiem są określone wymiarami w planie podziału (§ 3 WEG).
Również w przypadku ustanowienia prawa do stałego zamieszkania wymagane jest zaświadczenie, że mieszkanie jest samodzielne (§ 32 WEG).
Mieszkania i pomieszczenia nieprzeznaczone do celów mieszkalnych są samodzielne, jeżeli są
- są całkowicie oddzielone konstrukcyjnie od obcych mieszkań i pomieszczeń (na przykład ścianami i stropami) oraz
- posiadają własne, zamykane wejście bezpośrednio z zewnątrz, z klatki schodowej lub przedpokoju; wejście nie może prowadzić przez inną nieruchomość stanowiącą własność wyłączną ani przez sąsiednią działkę bez zabezpieczenia rzeczowego.
Do samodzielnego mieszkania lub do samodzielnych pomieszczeń nieprzeznaczonych do celów mieszkalnych mogą należeć dodatkowe pomieszczenia zamykane na klucz, znajdujące się poza granicami danej samodzielnej jednostki.
Wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu należy złożyć w lokalnym, właściwym urzędzie nadzoru budowlanego.
Procedura ta jest uregulowana na poziomie federalnym w Ogólnym rozporządzeniu administracyjnym w sprawie wydawania zaświadczeń zgodnie z ustawą o własności mieszkaniowej (AVA).
Odwołanie i skarga zgodnie z ustawą o sądownictwie administracyjnym (VwGO),