Ławnicy to osoby, które zostały wybrane na honorowych sędziów. Pełnią oni swoje funkcje w postępowaniach karnych przed sądami rejonowymi i okręgowymi.

W celu wyboru ławników gmina polityczna sporządza listę kandydatów, na której uwzględnione są wszystkie grupy społeczne pod względem płci, wieku, zawodu i statusu społecznego. Lista ta jest omawiana i zatwierdzana przez radę miejską lub gminną. Zainteresowani obywatele mogą również zgłaszać się do swojego miasta lub gminy, aby zostać wpisani na listę kandydatów. Właściwy wybór ławników odbywa się następnie przez komisję wyborczą ławników na okres pięciu lat. Możliwa jest ponowna elekcja na kolejną kadencję.

W sądach rejonowych ławnicy uczestniczą w tzw. sądach ławniczych. Są one właściwe w sprawach dotyczących przestępstw średniej wagi, za które grozi kara do czterech lat pozbawienia wolności, i składają się z jednego sędziego zawodowego oraz dwóch ławników. Sprawy dotyczące poważniejszych przestępstw są rozpatrywane przez wielkie izby karne sądów krajowych. Składają się one z dwóch lub trzech sędziów zawodowych oraz dwóch ławników.

W wykonywaniu swoich obowiązków ławnicy są niezależni i podlegają wyłącznie przepisom prawa. Podobnie jak sędziowie zawodowi są zobowiązani do obiektywności i bezstronności. Jako przedstawiciele narodu powinni poprzez wykonywanie swojej funkcji honorowej przyczyniać się do utrzymania zaufania społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości. Duże znaczenie ma również to, że ławnicy wnoszą do przebiegu postępowania swoje doświadczenie życiowe i wiedzę fachową.

Ławnicy pełnią funkcję sędziów honorowych w taki sam sposób jak sędziowie zawodowi. Wspólnie decydują zarówno o winie, jak i o wymiarze kary. Podczas narad i głosowań ławnicy mają takie same prawa głosu jak sędziowie zawodowi i powinni podejmować decyzje bezstronnie, zgodnie z wrażeniem, jakie wywarła na nich rozprawa główna. Z tego powodu, w przeciwieństwie do sędziów zawodowych, nie mają oni wglądu w treść akt danej sprawy.

Z reguły ławnicy powinni być wzywani na posiedzenia dwanaście razy w roku. Zgodnie z ustawą o wynagrodzeniach i odszkodowaniach w wymiarze sprawiedliwości (JVEG) zwracane są im utracone zarobki oraz koszty podróży. Ponadto za swoją działalność honorową otrzymują oni wynagrodzenie za posiedzenia.